Anguslar Çeşitlidir (Ağustos 2014)

Etçi sığırlar çok sayıda ayrı ırkı içinde barındırırlar.  Bunların başlıcası Angus ise kendi içinde birçok soyu bulundurur. Temel olarak siyah ve kırmızı Angus olarak 2 renkte oldukları bilinse de, bunların da çok sayıda alt kategorileri vardır.  Bu sebeple Angus ırkı sığırlar farklı ve çeşitlidir.  Bu farklılık isteğe bağlı olarak gelişmiştir.  


Angus ırkı sığırlar ABD'nin etçi sığır ırkı popülasyonun yüzde 60 ını oluştururlar.  Diğer yüzde kırklık kısım ise öteki etçi sığır ırklarının toplamıdır.  Angus ırkı sığırların eti ABD'de ve dünya'da "Kaliteli et" ile eşdeğer anlamdadır.  ABD'de özel damga ile satılır.


Angus ırkı üreticinin arzusu yönünde çeşitli amaçlar doğrultusunda öne çıkmış soylardan oluşmakta, bunların başında mermerleşme gelmektedir.  Yazılı et veya çıralı et dediğimiz şekilde, içine yağ zerrecikleri girmiş olan etler özellikle tercih edilir.  


Buna önem veren yetiştiriciler kullandıkları boğalarda Marbling (mermerleşme) değerine dikkat ederler.  Eğer inek-buzağı (Cow-Calf) işi yapan bir çiftlik ise, melezleme yaparken Angus ırkını özellikle kullanır.  Angus ırkının siyah rengi o kadar üstün bir karakter olarak ortaya çıkmıştır ki, orijinali siyah olmayan Limousin ve Simmental ırkları da giderek siyah renk olarak elde edilmiştir.  


Angus ırkındaki diğer çeşitlilikleri şöyle sıralayabiliriz:


Kolay buzağılama: 

Buna önem veren işletmeler, genellikle ineğin doğumunu görmeyen, ineğin arazide kendi kendine doğum yapmasını isteyen, uzakta veya büyük arazide kurulmuş işletmelerdir.  Zaten Angus ırkı kolay doğum açısından öne çıkmış bir ırktır.


Kataloglarda ortalama değer +6 olarak görülür.  Bu rakamın üzerine çıkan değerler daha kolay doğumu, altına inen değerler ise daha güç doğumu ifade eder.


Doğum ağırlığı:

Angus ırkında doğum ağırlığı diğer etçi ırklara göre daha düşüktür.  İlginç bir şekilde yavrular hızlı büyüme göstererek arkadan gelip, diğerlerini geçerler. Bunu 205 günlük canlı ağırlıkta, yani sütten kesme ağırlığında görürüz. Örneğin; Angus ırkı buzağılar 33-38 kg ağırlıkta doğmalarına rağmen, 205 günlük canlı ağırlıkları tüm etçi ırklardan yüksektir.  Bir yaşındaki canlı ağırlık ortalamaları ise hızlı büyümeyi ifade eder ve ünlü etçi ırkların hepsinden fazladır. 


Scrotum çevresi: 

Bazı üreticiler bu değere önem verir, ona göre boğa seçerler.  Boğa istasyonlarına gidecek olan damızlık boğalarla, doğal aşımda kullanılacak damızlık boğaların seçiminde 1 yaşındaki boğanın testis çevresinin önemli olduğuna inanılır.  Bu konu etçilik (kas yapısı), karkas randımanı, et kalitesi yönünden değil, ama aşım gücü yönünden önemlidir.


Angus süt ırkı olmamasına rağmen ineklerin süt miktarı göz önünde tutulur.  Çünkü; buzağı annesinin yanında gezer ve yedi ay süresince anne sütünü ete çevirir.  


Karkastaki kaslılık oranı  "Kas gözü" değerine bakılarak ölçülür.  Bir boğanın erkek danalarının, kesildikten sonraki 12 inci ve 13 üncü kaburga arasındaki kas kesitinin büyüklüğü et verimi açısından iyi bir göstergedir.  Et kalitesi, mermerleşme önemli değilse sadece karkas ağırlığı ve mezbahadaki tartı önemliyse bu yönde yetiştirme yapan işletmeler " Kas gözü" değerine önem verirler.  Fakat kas içine yayılmış yağ değeri önemliyse, kesim öncesi ultrasonla ve kesim sonrası  kas gözündeki yağ zerrecikleriyle bir değerlendirme yapılır.  Bu durum fiyatı da etkiler.  Bütün karkaslar aynı fiyata satın alınmazlar.  


Önemsenen bir yetiştirme metodu da sütten kesilmiş danaların besi yerlerindeki performansının ölçülmesidir.  Hızlı besi tutan soyların erkek danalarına besi yeri sahipleri daha iyi fiyat veriyorlarsa ve bu konu öncelikli ise   o zaman feed-lot değerine bakılarak boğa seçimi yapılır.


Yağlılık, özellikle kabuk yağı oranı önem taşıyorsa, yine 12 inci ve 13 üncü kaburgalar hizasındaki yağ kalınlığı bu konuda fikir verir.  


Kesim öncesi ultrason ile, kesim sonrası ise ölçerek yağ kalınlığına bakılır.          


Et lezzeti yönünden yağlı olanları tercih eden kesimhaneler çoktur.  


Boğaların kızlarının sürüde kalma zamanına göre seçim yapan çiftlikler de vardır.  Bu çiftlikler Angus ineklerin sürüde en az altı yıl kalmalarını isterler.  Aslında etçi ırklarda ineklerin altı yıl ve üzerinde sürüde kalma ihtimalleri sütçü ineklere göre çok daha yüksektir.  Bu değer ne kadar yüksek olursa, o kadar tercih edilir.


Bunlar dışında başka değerlere göre de boğa seçimi yapılarak doğal aşım veya suni tohumlama ile Angus inekler döllenir.  O yüzden odaklanma yönüne göre yetiştirilmiş çeşitli Anguslar görebiliriz.  Kimi et kalitesi, kimi ağırlık, kimi yağlılık, kimi günlük canlı ağırlık artışı özelliklerine öncelik vererek yetiştirme yapar.   Bütün Anguslar aynı değildirler.